معاون زمینشناسی اداره کل زمینشناسی و اکتشافات معدنی گیلان با اشاره به گسترش پدیده فرونشست در بسیاری از نقاط کشور، گفت: اگرچه تاکنون نشانهای از بروز این پدیده در استان مشاهده نشده است اما روند برداشتهای بیرویه از منابع آب زیرزمینی و حفر چاههای غیرمجاز، زنگ خطری جدی برای آینده محسوب میشود.
به گزارش جلال شرق، محمدعلی شکری روز شنبه در گفتوگو با خبرنگار ایرنا در هشداری جدی نسبت به برداشت بی رویه آب های زیرزمینی، اظهار داشت: این روند زنگ خطری جدی برای منابع آب و محیطزیست گیلان است و باید با حساسیت و برنامهریزی دقیق با آن برخورد شود.
وی اضافه کرد: پدیده فرونشست شامل نشست و حرکت رو به پایین سطح زمین است که میتواند در اثر عوامل طبیعی مانند تراکم نهشتهها، انحلال، آبشدگی یخها و یا فعالیتهای انسانی نظیر معدنکاری، حفر چاهها و برداشت بیرویه آبهای زیرزمینی رخ دهد؛ این پدیده ممکن است به صورت ناگهانی یا تدریجی بروز کند.
شکری افزود: کشاورزی غیراصولی، حفر چاههای متعدد و برداشت بیرویه آبهای زیرزمینی از مهمترین عوامل تشدیدکننده فرونشست در کشور است؛ تخلیه بیش از حد آب از لایههای آبخوان، باعث کاهش فشار آب منفذی، فشرده شدن لایههای زمین و در نهایت نشست زمین میشود.
معاون زمینشناسی اداره کل زمینشناسی و اکتشافات معدنی گیلان تصریح کرد: بر اساس آمارها، نرخ فرونشست در ایران بهمراتب بیش از میانگین جهانی است؛ بهگونهای که در برخی نواحی استان کرمان تا ۴۰ سانتیمتر، در جنوب البرز و تهران بیش از ۳۰ سانتیمتر و در برخی مناطق اصفهان بیش از ۱۵ سانتیمتر در سال گزارش شده است؛ این ارقام ایران را از نظر نرخ و وسعت مناطق درگیر فرونشست در بین سه کشور نخست جهان قرار داده است.
شکری با اشاره به پیامدهای گسترده این پدیده، افزود: فرونشست زمین پیامدهای اجتماعی، زیستمحیطی و اقتصادی فراوانی دارد و بر کیفیت زندگی مردم تأثیر مستقیم میگذارد؛ این پدیده موجب آسیب به زیرساختها، ساختمانهای شهری و روستایی و کاهش ظرفیت ذخیرهسازی آب در آبخوانها میشود که در بلندمدت میتواند منابع آبی کشور را با بحران مواجه کند.
وی ادامه داد: کاهش آثار زیانبار فرونشست نیازمند برنامهریزی دقیق در سه مرحله پیشبینی، تشخیص و پایش است؛ این امر باید بر پایه مدیریت صحیح منابع آب، کاهش برداشت از سفرههای زیرزمینی و استفاده از روشهای نوین آبیاری در بخش کشاورزی انجام شود.
به گفته شکری، استفاده از دادههای ژئوفیزیکی، اطلاعات چاههای موجود، مطالعات زمینشناسی مهندسی و ژئوتکنیکی و روشهای پیشرفته سنجش از دور مانند رادارهای SAR و InSAR از ابزارهای کلیدی برای پایش و مکانیابی مناطق مستعد فرونشست است.
دیدگاهتان را بنویسید