کتابخانه ملی رشت، نخستین کتابخانهملی کشور نگینی درخشان از دانش و فرهنگ بر فراز طاقهای شمس نگارش یک قرن را باصداهای متفاوت آدمها در لابه لای کتابها سپری کرد و امسال صد ساله شد.
به گزارش جلال شرق به نقل از ایرنا، کتابخانه ملی رشت در شهر بارانهای نقرهای صد ساله شد؛ کتابخانهای که در خردادماه سال ۱۳۰۴ با حضور جمعی از اهالی فرهنگ در خانه احمد سیگاری جمعیتی بهنام نشر فرهنگ را رقم زد، جمعیتی که هدفش تاسیس یک کتابخانه و توسعه علم و فرهنگ بود و ساختمان کتابخانه ملی با اهدای زمینی از سوی شهرداری رشت و کمکهای خیرین، در مرکز شهر رشت ساخته شد.
این کتابخانه با معماری مدرن و فضای گسترده، شامل بخشهای مختلف مطالعه، مخزن کتاب، سالنهای کنفرانس و مرکز اسناد و دارای گنجینهای غنی از کتب فارسی و غیرفارسی، نشریات ادواری، پایاننامهها، اسناد تاریخی و محلی مربوط به گیلان و نیز منابع دیجیتال است که با گذر از در چوبین بزرگ و پلکان عریض کهن و سنگی، بر زیر چلچراغی وسیع سه راه پله عظیم و پر قدمت با گاردهای سنگی سفید تمام قرار داشت؛ یک پلکان رو به رو با تصویر بزرگ پروین اعتصامی نشان از بخش مطالعه بانوان داشت.
از میان دو راه پله عظیم دیگر که به یک مکان متصل می شد یکی پذیرش بود، مخزن و سالن مطالعه آقایان و بر ضلع پلکان سمت راست و زیر راه پله ای دیگر به پاس قدرشناسی، نام اهداکنندگان آثار با عناوین گنجینه های اهدایی آنان بر قاب های فلزکوب حک شده و در دیگر سوی، ردیف به ردیف تصاویری قدیمی از روشن بینان اجتماع و آنان که با گشاده دستی بسیار، بانی احداث این مکان عظیم بوده اند، نصب شده است.
کتابخانهای که نخست با اهدای یک هزار و ۷۶۵ جلد کتاب علاقمندان را فرا میخواند و با اهدای مداوم کتاب هم اینک بیش از یک میلیون جلد کتاب دارد؛ ۲ هزار و ۸۰۰ جلد نسخ خطی موجود در این کتابخانه، بعضا از قرن چهارم است؛ بخش کتب و اسناد خطی کتابخانه، با عنوان موزه «میراث مکتوب» در سال ۱۳۹۵، به مجموعه اضافه شد.
در آیین صد سالگی کتابخانه ملی رشت، نام و یاد افرادی که بیش ازپنج هزار جلد کتاب به کتابخانه ملی اهدا کردند، گرامی داشته شد.
فرهنگ و هویت، ستون اصلی ماندگاری ایران و گیلان است
استاندار گیلان نیز در آئینی که بمناسبت یکصدمین سالروز تاسیس کتابخانه ملی رشت برگزار شد، با تاکید بر نقش تعیینکننده فرهنگ و هویت در حفظ یکپارچگی و ماندگاری کشور گفت: تاریخ، ادب و میراث مکتوب ایران و گیلان، مهمترین سرمایههای ملیاند که در گذر قرنها هویت این سرزمین را حفظ کرده و باید با تقویت نهادهای فرهنگی از آنها صیانت شود.
هادی حقشناس با اشاره به این مناسبت، این مجموعه را میراثدار بیش از یک قرن هویت فرهنگی دانست و اظهار کرد: گاهی انسان در یک دوره کوتاه مدیریتی ۲ یا سه یا چهار ساله، تلاش میکند دستاوردهای خود را برجسته کند؛ اما آنچه شایسته تحسین است، نهادهایی هستند که بیش از یکصد سال دوام آورده و وارد قرن دوم حیات خود شدهاند.
وی با قدردانی از نقش کتابخانه ملی رشت در صیانت از فرهنگ و دانش ابراز امیدواری کرد که این کتابخانه قرنها در خدمت مردم گیلان، زمین و اهل فرهنگ رشت باقی بماند و میراث مکتوب این دیار را حفظ کند.
نماینده عالی دولت در گیلان با اشاره به اهمیت ابزارهای نوین در دسترسی به دانش بیان کرد: امروز با وجود ابزارهای هوشمند، جست و جو و دستیابی به اطلاعات بسیار سادهتر شده و این فرصت، مسئولیت کتابخانهها را در تبیین جایگاه تاریخی خود دوچندان میکند.
وی با اشاره به جایگاه گیلان در مبارزه با استعمار اظهار کرد: گیلانیان در کنار بختیاریها نقش تعیینکنندهای در پایان استبداد صغیر داشتند، اما این مجاهدتها آنگونه که باید روایت نشده است، نمونههایی مانند مدرسه فروغ که به همت بانوان نیکوکار گیلانی ساخته شد و ثمرات علمی و فرهنگی آن، نشان میدهد گیلان ظرفیتهای بزرگی در تاریخ معاصر داشته که نیازمند بازخوانی و روایت دقیق است.
استاندار گیلان با اشاره به غنای کمنظیر فرهنگی استان اضافه کرد: بیش از یکهزار و ۷۰۰ نسخه اثر مکتوب مربوط به پیش از انقلاب و حدود ۳۷ هزار اثر جدید در گیلان وجود دارد که این آمار، خود گواهی روشن بر فوران فرهنگ و اندیشه در رشت و سراسر استان است.
به گفته حقشناس، رشت و گیلان سرشار از فرهنگ و آثار مکتوباند و این فوران فرهنگی را میتوان در وجود شخصیتهایی چون دکتر معین، گلآقا و دیگر مفاخر علمی و ادبی این سرزمین بهروشنی مشاهده کرد. این حضور و این پیشینه، افتخاری بزرگ برای مردم گیلان است.
وی با تاکید بر نقش فرهنگ در حفظ هویت ملی اضافه کرد: اگر ایران با همه فراز و فرودهای تاریخی خود همچنان ایران مانده، بهواسطه فردوسی و شاهنامه است؛ بسیاری آمدهاند و رفتهاند، اما آنچه هویت یک ملت را حفظ کرده، فرهنگ و ادبیات آن بوده است.
استاندار گیلان با اشاره به اهمیت فعالیتهای فرهنگی بیان کرد: شاید در طول روز با مسائل متعددی همچون تنظیم بازار، پروژههای عمرانی و دهها موضوع اجرایی دیگر درگیر باشیم، اما همین ۱۰ یا ۲۰ دقیقه حضور در چنین نشستهای فرهنگی، ارزشی معادل ماهها کار اجرایی دارد؛ چرا که ملتها با برج و بارو حفظ نمیشوند.
کتابخانه ملی رشت، نخستین کتابخانه ملی کشوربر فراز طاق های شمسه نگارش و با قدمت یک قرن پیر کتابخانه های کشور محسوب می شود و جای پای استادانی چون محمدتقی بهار، دهخدا، پورداوود، عباس اقبال آشتیانی، دکتر محمد معین، سعید نفیسی را بر پلکان های کهن و استوار خویش قدر دانسته است.
فکر تاسیس کتابخانه ملی رشت توسط محمدعلی تربیت رییس اداره فرهنگ گیلان در سال ۱۳۰۶ به بروز نشست و در زمین اهدایی شهرداری رشت افتتاح شد و نوع معماری آن تقلیدی از معماری شرق اروپا است.
دیدگاهتان را بنویسید