آئین مذهبی خیام روزگاری است که در آستانهاشرفیه اجرا میشود. در عمق این باورداشتها که بر روح و روان مردم به بار نشسته بود، حقیقتی انکارناپذیر نهفته است و این آئین به آنها کمک میکند بهدوراز هرگونه هیاهوی پر رمز و راز دنیا، پابهپای زمان پیش بروند و آداب و باورداشتهای خود را مونس محفلهای زندگی خود کنند. از درون این باورداشتها که گویای درد و رنج، شادی و سرمستی دورانی از تاریخ سرزمین گیلان است میتوان بهروشنی با احساسات مردم و نحوه برخوردشان با رویدادهای روزگارشان آشنا شویم و منقول است اولینبار شخصی به نام کربلایی حاج ابراهیم غبرایی برای اولین بار نسخه آتش زدن خیام را از کربلا به آستانه اشرفیه آورده است و آن را در اختیار گروه خیام سلطان سید جلال الدین اشرف (ع) قرارداده است