مشاور کمیته امداد استان گیلان، در جلسه شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر شهرستان آستانه‌اشرفیه، بر ضرورت تغییر رویکرد در مدیریت آسیب‌های اجتماعی و اعتیاد تأکید کرد
به گزارش جلال شرق،دکتر اسماعیل‌پور گفت: با وجود دستورالعمل‌ها، بخشنامه‌ها و تلاش دستگاه‌های اجرایی، در بسیاری از موارد، افراد درگیر اعتیاد میان دستگاه‌های مسئول سرگردان می‌شوند و فرآیند درمان و بازتوانی آنان به نتیجه مطلوب نمی‌رسد.
این نشست صبح امروز با حضور مهندس رحمت حیدری‌نژاد، فرماندار شهرستان آستانه‌اشرفیه و مهندس امیر مرادی، دبیر شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استان گیلان، در سالن اجتماعات فرمانداری برگزار شد.
دکتر اسماعیل‌پور با اشاره به بیش از دو دهه تجربه فعالیت در حوزه اعتیاد و درمان، اظهار کرد: مسئله اصلی تنها شناسایی و درمان فرد مصرف‌کننده نیست، بلکه باید بررسی کنیم پس از شناسایی یک فرد آسیب‌دیده، هر یک از دستگاه‌های مسئول چه وظیفه‌ای دارند و چگونه می‌توانند در یک مسیر هماهنگ، روند درمان و بازگشت او به زندگی اجتماعی را دنبال کنند.
وی برای تبیین این موضوع، به وضعیت یک نوجوان ۱۶ ساله به نام «امیر» اشاره کرد که درگیر مصرف مواد مخدر، از جمله ماده گل، است و افزود: این نوجوان در خانواده‌ای با مشکلات متعدد اجتماعی و روانی زندگی می‌کند؛ پدر سابقه مصرف مواد و ترک ناموفق دارد، مادر با بیماری‌ها و مشکلات روانی دست‌وپنجه نرم می‌کند و این نوجوان نیز سابقه ترک تحصیل، درگیری‌های خیابانی و مراجعه به مراکز درمانی را دارد.
مشاور کمیته امداد استان گیلان با تشریح مسیر مراجعه چنین فردی به دستگاه‌های مختلف تصریح کرد: اگر این نوجوان در مدرسه شناسایی شود، آموزش‌وپرورش از طریق نظام مراقبت اجتماعی دانش‌آموزان (نماد) می‌تواند موضوع را پیگیری و برای دریافت خدمات تخصصی ارجاع دهد؛ اما اگر نوجوان ترک تحصیل کند، ممکن است ارتباط او با این نظام حمایتی قطع شود و عملاً در ادامه مسیر گم شود.
وی ادامه داد: در حوزه بهداشت و درمان نیز ظرفیت‌هایی مانند مراکز خدمات جامع سلامت روان و مراکز درمان اختلال مصرف مواد وجود دارد، اما باید مشخص شود نوجوانی با این شرایط چگونه و از چه مسیری به خدمات متناسب با سن و نوع مصرف خود دسترسی پیدا می‌کند. بسیاری از این افراد به دلیل محدودیت‌های موجود در سازوکارهای درمانی، از چرخه حمایت خارج می‌شوند.
اسماعیل‌پور با اشاره به محدودیت‌های مراکز ماده ۱۵ و ماده ۱۶ خاطرنشان کرد: یک نوجوان ۱۶ ساله که هنوز مشمول تعریف قانونی فرد متجاهر نیست، نمی‌تواند به‌سادگی در چارچوب این مراکز ساماندهی شود. از سوی دیگر، مراکز درمانی نیز باید متناسب با شرایط سنی، نوع مصرف و وضعیت اجتماعی این افراد برنامه مشخصی داشته باشند تا درمان آنان نیمه‌کاره رها نشود.
وی با تأکید بر نقش خانواده در پیشگیری و درمان اعتیاد گفت: وقتی فردی درگیر مصرف مواد می‌شود، خانواده باید مهارت و توانایی لازم برای برقراری ارتباط مؤثر با او را داشته باشد؛ اما در بسیاری از خانواده‌های آسیب‌دیده، خود والدین با مشکلات جدی مواجه‌اند و نمی‌توان انتظار داشت بدون حمایت و آموزش تخصصی، به‌تنهایی بتوانند فرزند خود را از این شرایط خارج کنند.
مشاور کمیته امداد استان گیلان همچنین از اجرای یک طرح ملی برای حمایت آموزشی و پیشگیرانه از بانوان سرپرست خانوار خبر داد و اظهار کرد: با حمایت شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استان، طرح آموزش و پیشگیری برای هفت هزار بانوی سرپرست خانوار دارای فرزند در حال اجراست که بر اساس آن، برای هر نفر سه جلسه مشاوره رایگان پیش‌بینی شده و در مجموع ۲۱ هزار جلسه مشاوره با هدف تقویت ارتباط مؤثر مادر و فرزند و پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی برگزار خواهد شد.
وی در ادامه به نقش نیروی انتظامی اشاره کرد و افزود: وظیفه ذاتی نیروی انتظامی مقابله با جرائم و برخورد با تخلفات است، اما پس از شناسایی و جمع‌آوری افراد آسیب‌دیده، باید سازوکار مشخصی برای درمان، آموزش مهارت‌های زندگی و بازتوانی اجتماعی آنان وجود داشته باشد. در غیر این صورت، فرد پس از مدتی دوباره به همان محیط و شرایط آسیب‌زا بازمی‌گردد.
اسماعیل‌پور با بیان اینکه کمیته امداد نیز به‌تنهایی قادر به حل تمام مشکلات چنین خانواده‌هایی نیست، گفت: ارائه مستمری، خدمات مشاوره‌ای یا تسهیلات اشتغال، زمانی اثربخش خواهد بود که مشکلات ریشه‌ای خانواده نیز مورد توجه قرار گیرد؛ چراکه پرداخت تسهیلات به فردی که هنوز از نظر روانی و اجتماعی آمادگی لازم را ندارد، حتی ممکن است او را با بدهی و مشکلات بیشتری مواجه کند.
وی مهارت‌آموزی و اشتغال متناسب با شرایط نوجوانان بهبودیافته را از دیگر ضرورت‌ها دانست و افزود: بسیاری از این جوانان پس از عبور از مرحله درمان، علاقه‌مند به یادگیری حرفه‌هایی مانند مکانیکی و سایر مشاغل فنی هستند، اما برای آنان باید مسیر مشخصی در حوزه مهارت‌آموزی و ورود تدریجی به بازار کار تعریف شود.
مشاور کمیته امداد استان گیلان با تأکید بر ضرورت استفاده از ظرفیت گروه‌های خودیار و حمایت‌های اجتماعی بیان کرد: نسل جدید مصرف‌کنندگان مواد، به‌ویژه مصرف‌کنندگان مواد محرک و گل، از نظر شرایط سنی، عاطفی و ویژگی‌های بیماری اعتیاد با نسل‌های گذشته تفاوت‌هایی دارند و نمی‌توان برای همه آنان از یک الگوی واحد استفاده کرد. لازم است گروه‌های حمایتی متناسب با شرایط این نوجوانان شکل بگیرد تا بتوانند با افرادی که تجربه و شرایط مشابه دارند ارتباط برقرار کنند.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، مدیریت مورد را یکی از راهکارهای اساسی برای ساماندهی این افراد عنوان کرد و گفت: مدیریت مورد به این معناست که برای هر فرد آسیب‌دیده، یک مسئول مشخص تعیین شود تا از مرحله شناسایی تا درمان، حمایت خانوادگی، مهارت‌آموزی و بازتوانی اجتماعی، وضعیت او را به‌صورت مستمر دنبال کند و از سرگردانی میان دستگاه‌های مختلف جلوگیری شود.
اسماعیل‌پور پیشنهاد کرد: شهرستان آستانه‌اشرفیه می‌تواند به‌صورت آزمایشی تا پایان سال، پنج نوجوان دارای شرایط مشابه را شناسایی کند و با تعیین متولی مشخص و مشارکت آموزش‌وپرورش، بهزیستی، دانشگاه علوم پزشکی، کمیته امداد، بخش خصوصی و سایر دستگاه‌های مرتبط، یک الگوی عملی مدیریت مورد را برای آنان اجرا کند.
وی در پایان با تأکید بر اینکه اعتیاد و آسیب‌های اجتماعی از مسائل درون خانواده نیز تأثیر می‌پذیرند، خاطرنشان کرد: همه دستگاه‌ها برای کمک به افراد آسیب‌دیده تلاش می‌کنند، اما این تلاش‌ها زمانی به نتیجه می‌رسد که مسئولیت‌ها مشخص، اقدامات هماهنگ و پیگیری‌ها مستمر باشد. نباید اجازه دهیم نوجوانان آسیب‌دیده پس از درمان دوباره به همان محیط‌های پرخطر بازگردند؛ چراکه هدف نهایی تنها ترک اعتیاد نیست، بلکه بازگشت فرد به زندگی سالم و برخورداری از حمایت خانواده و جامعه است.
دیدگاهتان را بنویسید